De aanleiding
Het project Grip op Trips ontwikkelt een digitaal hulpmiddel (ICM-BOS) met als doel uientelers te helpen bij het bepalen van de risico’s van trips in uien. De tool combineert actuele gegevens over gewas, plaag, weer en teelt met modellen voor gewasgroei en plaagontwikkeling. Op basis daarvan ontvangen telers handvatten voor de timing van ingrijpen. Zo ondersteunt het project telers bij het nemen van gerichte beslissingen die opbrengstverlies beperken, het middelengebruik minimaliseren en bijdragen aan een toekomstbestendige uienteelt.
Integrated Crop Management (ICM)
Binnen dit project wordt gewerkt volgens de principes van Integrated Crop Management (ICM): een teeltsysteem waarin telers met een breed pakket aan maatregelen proberen plaagdruk zoveel mogelijk te voorkomen en te remmen, waarbij chemische gewasbeschermingsmiddelen pas worden ingezet als laatste redmiddel.
Beslissingsondersteunend systeem (BOS)
Het digitale hulpmiddel dat binnen Grip op Trips wordt ontwikkeld is een zogenoemd beslissingsondersteunend systeem (BOS). Dit is een tool die gegevens verzamelt, deze doorrekent en vertaalt naar praktisch advies of waarschuwingen, en zo fungeert als een slimme assistent die meedenkt op basis van actuele informatie.
Ook vergelijken we op praktijkbedrijven verschillende ICM-maatregelen met referentiepercelen om tripsschade te beperken. Daarbij onderzoeken we de effecten op de tripspopulatie, gewasgroei, natuurlijke vijanden en opbrengst. Daarnaast testen en optimaliseren we aanvullende tripsreducerende interventiemaatregelen. De verzamelde gegevens worden gebruikt om het digitale beslissingsondersteunende systeem verder te ontwikkelen.
Dit systeem wordt vervolgens samen met telers en adviseurs in de praktijk getest en geëvalueerd, waarbij ervaringen en feedback worden benut om het instrument te verbeteren en praktijkrijp te maken.
2025-2029
BO Akkerbouw, LTO Noord, De Groot en Slot, FarmPlus, Stichting Louis Bolk Instituut, Wageningen Plant Research, Biobest BV en Vertify met uientelers
Prioriteit in
Doelstelling
Zaaiuien zijn een belangrijk gewas voor veel agrarische ondernemers in Nederland. Het areaal is de afgelopen decennia bijna verdubbeld en bedraagt inmiddels ruim 30.000 hectare. Tegelijkertijd wordt trips een steeds hardnekkigere plaag, terwijl de mogelijkheden voor chemische bestrijding steeds verder afnemen.
Daarbij groeit de maatschappelijke en politieke druk om milieuvriendelijker te telen. Dit project geeft antwoord op die ontwikkelingen en helpt de sector toekomstbestendig te blijven.
BEoogde impact
Gerichte tripsbestrijding met ICM-BOS
Uientelers missen vaak actueel inzicht in tripsdruk en gewasconditie, wat leidt tot overmatig middelengebruik en opbrengstverlies. Dit project ontwikkelt een ICM-BOS (beslissingsondersteunend systeem) dat actuele data over trips, natuurlijke vijanden, weer en gewas combineert.
Wat levert dit op?
Minder afhankelijkheid van chemische middelen
Betere monitoring en besluitvorming
Nieuwe kennis over trips en opbrengstverlies
Verhoogd kennisniveau bij telers en adviseurs
Resultaat: Een duurzamer, weerbaarder en economisch rendabel uienteeltsysteem.
Beoogde aanpak
Het project bestaat uit zes samenhangende werkpakketten:
- Ontwikkeling ICM-BOS
Ontwerpen, bouwen en testen van het digitale adviessysteem, inclusief protocollen voor monitoring van trips, gewasgroei en natuurlijke vijanden. - Groeimodellen
Testen en kalibreren van een bestaand uien-groeimodel, zodat duidelijk wordt wanneer het gewas kwetsbaar is en welke momenten geschikt zijn om in te grijpen. - Praktijkproeven (2026–2028)
Op tien akkerbouwbedrijven worden ICM-maatregelen toegepast en vergeleken met door de bedrijven al toegepaste teelt, om de effectiviteit te toetsen en kosten en baten in beeld te brengen. - Optimalisatie van maatregelen
Verdere ontwikkeling en verbetering van alternatieve methoden om tripspopulaties te reduceren zoals inzet van natuurlijke vijanden, timing van behandelingen en andere tripsreducerende maatregelen. - Praktijkevaluatie
Telers en adviseurs vormen met onderzoekers een learning community die het gebruik van ICM maatregelen en de BOS testen en ontwikkelen in de praktijk. Zo wordt beoordeeld of het systeem bruikbaar en effectief is. In het laatste jaar wordt de groep uitgebreid naar 60 telers. - Kennisdeling en communicatie
Ontwikkeling en uitvoering van een communicatieplan met bijeenkomsten, nieuwsbrieven, social media, webinars en vakmedia.
Meer weten
Wil je meer weten over dit project? Neem dan contact op met Jeffrey Mul, Projectleider Akkerbouw of Johan Kos, Projectleider.
Jeffrey Mul
Johan Kos
Meer nieuws
Vaker kijken, beter voorspellen: grip op trips
Trips is vaak al aanwezig voordat het zichtbaar wordt en kan snel opbrengstverlies veroorzaken. In het project Grip op Trips...